1. Wszystko zaczęło się od rośliny matecznej
Rosella Crimson rosła w ogrodzie w donicy o pojemności 20 litrów. Pod koniec sezonu przeniosłem ją do tunelu foliowego, licząc na to, że część owoców zdąży dojrzeć. Roślina odchorowała przenosiny, a część pędów wymagała usunięcia.
Odcięte pędy, nazywane wilkami, zwykle się usuwa. Tym razem postanowiłem sprawdzić, czy można je ukorzenić i uzyskać z nich kolejne rośliny. Nie był to planowany od początku eksperyment. Pomysł pojawił się w trakcie pielęgnacji pomidora.
2. Słoik po Nutelli zamiast laboratorium
Pędy trafiły do wody na parapecie. Początkowo nie miały korzeni. Po pewnym czasie pojawiły się białe przyrosty, które stopniowo stawały się coraz wyraźniejsze.
Na zdjęciach z 31 sierpnia widać już korzenie. 6 września sadzonki miały ich znacznie więcej i można było przygotować je do dalszej uprawy.
3. Dwie sadzonki, dwie doniczki
Ukorzenione pędy trafiły do ziemi. Młode rośliny rosły w dwóch kwadratowych doniczkach, które różniły się wysokością i objętością.
| Doniczka | Wysokość | Objętość |
|---|---|---|
| Wyższa | 21 cm | ok. 1,90 l |
| Niższa | 13 cm | ok. 1,65 l |
Różnica objętości wynosiła około 0,25 litra. Doniczki nie różniły się więc wyłącznie wysokością. To ważne, bo nie możemy na tej podstawie stwierdzić, że za późniejsze różnice we wzroście odpowiadał sam kształt pojemnika.
4. Dwie rośliny, dwa charaktery
Po kilku tygodniach obie sadzonki były dobrze rozwinięte, ale wyraźnie się od siebie różniły.
Jedna była zwarta, krępa i mocno rozgałęziona. Wyglądała tak dobrze, że chętnie zostawiłbym ją w tunelu i obserwował dalej. Druga rosła smuklej, miała mniej rozgałęzień i sprawiała wrażenie, jakby bardziej goniła za światłem.
Na obu roślinach pojawiły się pąki kwiatowe. Na smuklejszej sadzonce pojawiły się również pierwsze kwiaty, ale sczerniały. Nie kontynuowaliśmy obserwacji na tyle długo, by sprawdzić, jak dalej przebiegałby ich rozwój.
5. Korzenie na zakończenie
7 października zakończyłem doświadczenie. Wyjąłem młode rośliny z doniczek i wypłukałem ziemię, żeby zobaczyć ich systemy korzeniowe. Korzenie obu sadzonek były białe i dobrze rozwinięte.
Zestawienie roślin matecznej i potomnych zamyka tę historię: dwa odcięte pędy, które miały zostać wyrzucone, stały się dwiema nowymi roślinami.
Co nam to pokazało?
Udało się ukorzenić dwa pędy pomidora i uzyskać dwie samodzielne rośliny. Zaobserwowaliśmy też różnice w ich pokroju.
Nie wiemy, czy wynikały z różnic między sadzonkami, warunków na parapecie, doniczek, czy z kilku czynników jednocześnie. Mieliśmy tylko po jednej roślinie w każdym wariancie. To obserwacja i punkt wyjścia do kolejnych pytań, a nie rozstrzygający test.
Czasem eksperyment zaczyna się od prostego pytania: „A co się stanie, jeśli tego nie wyrzucę?”.
A gdyby pójść krok dalej?
Doświadczenie biologiczne może stać się początkiem projektu z elektroniki i programowania. Temperaturę można mierzyć, wilgotność podłoża monitorować, a wyniki analizować w Pythonie. Najpierw obserwujemy. Potem mierzymy. Na końcu próbujemy zrozumieć, co pokazują nam dane.