1. O czym jest ten materiał
To kamień milowy, nie pierwsze ćwiczenie. Zakładamy, że znasz już while, listy i if. Tutaj łączymy to w większy program: planszę 4×4, rysowanie ASCII, czyszczenie ekranu i sprawdzanie par.
Uwaga: ten kod działa dla poprawnych danych. Twoje zadanie to znaleźć miejsca, w których się wywala, i zastanowić się, jak je zabezpieczyć. To część nauki — nie błąd materiału.
2. Kod do skopiowania
Uruchom w Thonny. Graj tak długo, aż znajdziesz wszystkie 8 par. Potem wróć do sekcji z zagadkami.
import random
import os
import time
# Przygotowujemy 8 par emoji lub liter
karty = ["😀","🐱","🌟","🍎","🎵","⚽","🚗","🌈"] * 2
random.shuffle(karty)
# Na początku wszystkie pola zakryte
odkryte = []
for i in range(16):
odkryte.append(False)
pary = 0
proby = 0
while pary < 8:
os.system("cls" if os.name == "nt" else "clear")
print(" 1 2 3 4")
print()
# RYSOWANIE PLANSZY ASCII
for rzad in range(4):
linia1 = chr(65+rzad) + " "
linia2 = " "
linia3 = " "
for kol in range(4):
i = rzad*4 + kol
if odkryte[i]:
linia1 += "+-+ "
linia2 += "|" + karty[i] + "| "
linia3 += "+-+ "
else:
linia1 += "### "
linia2 += "# # "
linia3 += "### "
print(linia1)
print(linia2)
print(linia3)
print()
print("Znalezione pary:", pary, "/ 8")
print("Próby:", proby)
print()
# --- WYBÓR 1. ---
w1 = input("Pierwsze pole (np. A1): ").strip()
r1 = ord(w1[0].upper()) - 65
k1 = int(w1[1]) - 1
i1 = r1*4 + k1
while odkryte[i1]:
print("To pole jest już odkryte!")
w1 = input("Pierwsze pole (np. A1): ").strip()
r1 = ord(w1[0].upper()) - 65
k1 = int(w1[1]) - 1
i1 = r1*4 + k1
odkryte[i1] = True
# Rysujemy ponownie planszę
os.system("cls" if os.name == "nt" else "clear")
print(" 1 2 3 4\n")
for rzad in range(4):
l1 = chr(65+rzad) + " "
l2 = " "
l3 = " "
for kol in range(4):
i = rzad*4 + kol
if odkryte[i]:
l1 += "+-+ "
l2 += "|" + karty[i] + "| "
l3 += "+-+ "
else:
l1 += "### "
l2 += "# # "
l3 += "### "
print(l1)
print(l2)
print(l3)
print()
# --- WYBÓR 2. ---
w2 = input("Drugie pole (np. B3): ").strip()
r2 = ord(w2[0].upper()) - 65
k2 = int(w2[1]) - 1
i2 = r2*4 + k2
while i2 == i1 or odkryte[i2]:
print("Nieprawidłowe pole, spróbuj jeszcze raz.")
w2 = input("Drugie pole (np. B3): ").strip()
r2 = ord(w2[0].upper()) - 65
k2 = int(w2[1]) - 1
i2 = r2*4 + k2
odkryte[i2] = True
# Rysujemy z drugim wyborem
os.system("cls" if os.name == "nt" else "clear")
print(" 1 2 3 4\n")
for rzad in range(4):
l1 = chr(65+rzad) + " "
l2 = " "
l3 = " "
for kol in range(4):
i = rzad*4 + kol
if odkryte[i]:
l1 += "+-+ "
l2 += "|" + karty[i] + "| "
l3 += "+-+ "
else:
l1 += "### "
l2 += "# # "
l3 += "### "
print(l1)
print(l2)
print(l3)
print()
proby += 1
# SPRAWDZAMY PARĘ
if karty[i1] == karty[i2]:
print("BRAWO! To para!")
pary += 1
else:
print("To nie para :(")
time.sleep(1)
odkryte[i1] = False
odkryte[i2] = False
time.sleep(0.5)
os.system("cls" if os.name == "nt" else "clear")
print("GRATULACJE! Znalazłeś wszystkie pary w", proby, "próbach!")
3. Zagadki — co się stanie, gdy…
Uruchom program i spróbuj odpowiedzieć najpierw na kartce, potem sprawdź w Thonny. To nie jest test — to ćwiczenie z czytania kodu.
A (bez cyfry) jako pierwsze pole? Dlaczego? W którym miejscu kodu program się zatrzyma?
A5? Czy program się wywali, czy „cicho” zaznaczy inne pole? Policz: r1 = ord('A') - 65 = 0, k1 = 5 - 1 = 4, czyli i1 = 0*4 + 4 = 4. Które to pole na planszy?
A1–D4? Zapisz warunek, który to sprawdza — zanim program spróbuje użyć w1[1] albo odkryte[i1]. Podpowiedź: potrzebne są dwa sprawdzenia — jedno dla litery, drugie dla cyfry.
for rzad in range(4). Spróbuj wydzielić to do funkcji rysuj_plansze(odkryte, karty). Co trzeba jej przekazać? Co zwraca?
Wskazówka do zagadki 3: zamiast int(w1[1]) możesz najpierw sprawdzić, czy w1 ma dokładnie 2 znaki, czy pierwszy znak to litera A–D, a drugi to cyfra 1–4. Dopiero potem liczyć i1.
4. Zadania — co zrobić dalej?
rysuj_plansze(odkryte, karty) i wywołuj ją w trzech miejscach zamiast kopiować kod.
proby rośnie w dobrym miejscu? Sprawdź, czy nie liczy podwójnie, gdy gracz trafi parę.
5. Bonus (dla chętnych)
Po opanowaniu podstaw spróbuj dodać podpowiedź: po 10 nieudanych próbach program na chwilę pokazuje wszystkie karty. Zastanów się, gdzie w kodzie to wstawić i jak zrobić „chwilę” — czy time.sleep wystarczy?